വിവരാവകാശ നിയമം
വിവരാവകാശ നിയമം 2005 (Right to Information Act - RTI) ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സുതാര്യതയും ഉത്തരവാദിത്തവും ഉറപ്പുവരുത്താൻ പൗരന്മാർക്ക് നൽകിയിട്ടുള്ള ഒരു ശക്തമായ നിയമപരമായ അവകാശമാണ്. സർക്കാർ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ പക്കലുള്ള വിവരങ്ങൾ സാധാരണക്കാർക്ക് ലഭ്യമാക്കുകയാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
ഈ നിയമത്തെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രധാന വിവരങ്ങൾ താഴെ നൽകുന്നു:
പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങൾ
സുതാര്യത ഉറപ്പാക്കുക: സർക്കാർ സംവിധാനങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനം പൊതുജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ സുതാര്യമാക്കുക.
അഴിമതി തടയുക: പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ വ്യക്തത വരുന്നതിലൂടെ അഴിമതിക്കുള്ള സാധ്യതകൾ ഇല്ലാതാക്കുക.
ഉത്തരവാദിത്തം വർദ്ധിപ്പിക്കുക: ജനങ്ങളോട് മറുപടി പറയാൻ ഭരണകൂടത്തെ ബാധ്യസ്ഥരാക്കുക.
പൗരന്മാരെ ശാക്തീകരിക്കുക: ജനാധിപത്യ പ്രക്രിയയിൽ ജനങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ പങ്കാളിത്തം നൽകുക.
അപേക്ഷ സമർപ്പിക്കേണ്ടത് എങ്ങനെ?
അപേക്ഷ തയ്യാറാക്കാനും സമർപ്പിക്കാനും ലളിതമായ ഒരു രീതിയാണ് നിയമം വിഭാവനം ചെയ്യുന്നത്.
അപ്പീൽ സംവിധാനം
നിശ്ചിത സമയത്തിനകം വിവരം ലഭിക്കാതിരിക്കുകയോ, ലഭിച്ച വിവരം അപൂർണ്ണമോ തെറ്റോ ആണെങ്കിലോ അപേക്ഷകന് അപ്പീൽ നൽകാം:
ഒന്നാം അപ്പീൽ: വിവരം ലഭിക്കേണ്ട കാലാവധി കഴിഞ്ഞ് 30 ദിവസത്തിനകം അതേ ഓഫീസിലെ അപ്പീൽ അധികാരിക്ക് (First Appellate Authority) നൽകണം.
രണ്ടാം അപ്പീൽ: ഒന്നാം അപ്പീലിലും പരിഹാരമായില്ലെങ്കിൽ സംസ്ഥാന/കേന്ദ്ര വിവരാവകാശ കമ്മീഷന് (RTI Commission) അപ്പീൽ സമർപ്പിക്കാം.
ശ്രദ്ധിക്കുക: രാജ്യത്തിന്റെ സുരക്ഷ, പരമാധികാരം, ശാസ്ത്രീയ-സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങൾ, വ്യക്തികളുടെ സ്വകാര്യത എന്നിവയെ ബാധിക്കുന്ന ചില പ്രത്യേക വിവരങ്ങൾ ഈ നിയമപ്രകാരം കൈമാറാൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് ബാധ്യതയില്ല (വകുപ്പ് 8 പ്രകാരം).